گرژی ده‌روونی دوای زه‌بر
ئاماده‌کردنی: د به‌کر کورده‌، د. شوان م. عومه‌ر

هه‌ر که‌سێک له‌ ئێمه‌ له‌وانه‌یه‌ له‌ ژیانی‌دا له‌گه‌ڵ چه‌ندین به‌سه‌رهاتی جه‌رگبڕ و تۆقێنه‌ر و به‌ده‌ر له‌ توانای خۆی ژیابێ. له‌وانه‌یه‌ خۆمان له‌ رووداوێکی هاتوچۆ ببیننه‌وه‌، بووبینه‌ قوربانی زۆرداری، یا روداوێکی ناخۆشمان بینیبێ. پۆلیس و کارمه‌ندانی ئاگرکوژێنه‌وه‌ و فریاکه‌وتن، به‌هۆی مامه‌ڵه‌کردنیان له‌گه‌ل رووداوی مه‌ترسیدار، زیاتر ئه‌و ئه‌زمونانه‌یان تووش‌ده‌بێ. سه‌ربازان له‌وانه‌یه‌ تووشی پێکان یا ته‌قینه‌وه‌ ببن، و هاورێیاکانیان ببینن که‌ ده‌کوژرێن یا بریندار ده‌بن.ه‌
درێژه‌
سایکۆلۆژیای ڕاپه‌ڕین
نوسینی: نه‌وزاد ئه‌مین

ڕاپه‌رین . هێنده‌ی پرۆسه‌یه‌کی سه‌رله‌به‌ری گۆڕان و ڕه‌نگدانه‌وه‌ی که‌سایه‌تی کورده‌ ، هێنده‌ ڕژانه‌ سه‌رجاده‌ و جمووجۆلێکی پێشمه‌رگه‌ نیه‌ . به‌داخه‌وه‌ تاوه‌کو ئه‌مڕۆ زۆربه‌ی لێکۆلینه‌وه‌کان باس له‌ لایه‌نه‌ عه‌سکه‌ریی‌یه‌کانی ڕاپه‌ڕین ده‌کات . به‌ چه‌مکه‌کانی بۆێری پێشمه‌رگه‌ و ئازایه‌تی جه‌ماوه‌ر , ڕاپه‌ڕین ڕاڤه‌ده‌که‌ن .
درێژه‌
پاشماوه‌ی قوربانیانی ئه‌نفال
د. شوان م. عومه‌ر

دوای بیست ساڵ له‌ کاره‌ساتی (گه‌وره‌ترین هێرشی چه‌کی کیمیایی دوای شه‌ری جیهانی یه‌که‌م) بۆ سه‌ر گه‌له‌که‌مان نه‌ک هه‌ر نه‌مانتوانیوه له‌ ئاست ئه‌م کاره‌ساته‌ هه‌نگاوی جدی بنێین، به‌ڵکو لایه‌نی که‌م پاشماوه‌ و ماکه‌کانی کاری ئه‌م کاره‌سات (ان)ه‌‌ له‌سه‌ر قوربانیانی نه‌هێڵین. هێزه‌ باڵاده‌سته‌کانی کوردستان و حکومه‌ت له‌ لایه‌که‌وه‌ تا ده‌توانن له‌ پای به‌رژه‌وه‌ندی‌یه‌ ته‌سکه‌کانیان ئه‌م کاره‌ساته‌ بچوک وبچوکتر ده‌که‌نه‌وه‌ و، له‌ لایه‌کی تریشه‌وه نه‌ک هه‌ر له‌ ئاست ئه‌م لێپرسراوێتی‌یه‌ نه‌بوونه‌ که‌
درێژه‌
ئالوده‌ بوون به‌ سێكس
د. رِێدار محه‌مه‌د ئه‌مین

یه‌كێك له‌ گرفته‌ گه‌روه‌كانى جیهان له‌م سه‌رده‌مه‌دا،بریتیه‌ له‌ ئالوده‌بوون،.ئالوده‌ بوون به‌ مانا ساده‌كه‌ى واته‌:بوونى پاڵنه‌رێكى جه‌سته‌یى و ده‌روونى بۆ ئه‌نجامدانى كارێك به‌به‌رده‌وامى، له‌گه‌ڵ ئالۆزبوونى ژیان وپێشكه‌وتنى ته‌كنۆلۆژیا، رۆژ دواى رۆژ جۆرى نوێی له‌ ئالوده‌ بوون دێته‌ كایه‌وه
درێژه‌
ئیسلام وخۆشه‌ویستی
وه‌رگێڕانی به‌ده‌ستكارییه‌وه: شاهۆ حه‌مه‌خان

زۆرێك له‌مسوڵمانان وائه‌زانن خۆشه‌ویستی نێوان نێر ومێ له‌ئیسلامدا یاساغه ‌وكارێكی نه‌شیاوه‌، به‌ڵام له‌ڕاستیدا ئه‌مه‌ تێگه‌یشتنێكی هه‌ڵه‌یه ‌و هیچ بناغه‌یه‌كی له‌شه‌رعی خوای گه‌وره‌دا نییه‌. خۆشه‌ویستیی ڕاسته‌قینه‌ جووڵه‌یه‌كی له ‌ویست به‌ده‌ره ‌و
درێژه‌
فیلم كارتۆنه‌كان منالاَن له‌سه‌ر رِه‌وشتى توندوتیژى ڕاده‌هێنن
هێمن مه‌لا كه‌ریم به‌رزنجى

ئه‌و فیلم كارتۆنانه‌ى باس له‌ توندوتیژى  ده‌كه‌ن و قسه‌ى نابه‌جێ و جنێو له‌‌خۆده‌گرن، مناڵ له‌سه‌ر ره‌وشتى توندوتیژى و دوژمنایه‌تى راده‌هێنن، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌شه‌ (ئۆڵمان) وه‌كو پسپۆڕ و شاره‌زا و لیَكۆڵیار، پێمان ده‌ڵێت،كه‌
درێژه‌
خوگری منداڵ ولاوان به میدیاکان، مه‌ترسی‌یه فیزیکی و ده‌روونی‌یه‌کانی --- به‌شی چواره‌م و کۆتایی
وه‌رگێرانی : د. شوان

قه‌ڵه‌وی: که‌م جوله‌یی منداڵ و لاوان له‌ رێی زیاد به‌کارهێنانی میدیا تا بالغ‌بوون کاری نێگه‌تیڤی له‌سه‌ر له‌ش‌ساغی هه‌یه‌. به‌شێکی زۆری رێکلامی ته‌له‌فزیۆنی منداڵان په‌یوه‌ستن
درێژه‌
ژیان له‌وێوه‌ ده‌ستپێده‌كات
د. رێدار محه‌مه‌د ئه‌مین

جاران كه‌ مناڵ بووین، حه‌زمان ده‌كرد زوو گه‌وره‌بین، چونكه‌ پێمان وابوو گه‌وره‌ هه‌موو شتێكى هه‌یه‌ و ده‌توانێت هه‌موو شتێك ده‌سته‌به‌ر بكات، ئێستا گه‌وره‌ین وه‌لێ حه‌زده‌كه‌ین بگه‌رێینه‌وه‌ بۆ قۆناغى مناڵى
درێژه‌
خوگری منداڵ ولاوان به میدیاکان، مه‌ترسی‌یه فیزیکی و ده‌روونی‌یه‌کانی --- به‌شی سێیه‌م
وه‌رگێرانی : د. شوان

 ئاکاری شه‌ڕانگێزانه:‌ زیاتر له‌و منداڵانه‌ تێبینی ده‌کرێ که‌ زێده‌ڕۆیی له‌ به‌کارهێنانی میدیای هه‌مه‌کارلێک (interaktiv) ده‌که‌ن. له‌گه‌ڵ تێکهه‌ڵکێشی هۆکاره‌کان
 درێژه‌
خوگری منداڵ ولاوان به میدیاکان، مه‌ترسی‌یه فیزیکی و ده‌روونی‌یه‌کانی
به‌شی دووه‌م --- وه‌رگێرانی: د. شوان

له‌ وڵاتێکی وه‌ک ئه‌ڵمانیا به‌ نموونه‌، له‌وه‌ته‌ی ساڵی (1994) ه‌وه‌‌ ماوه‌ی سه‌یرکردنی ته‌له‌فزیۆن لای مناڵان وگه‌نجان به‌ جێگیری ماوه‌ته‌وه‌، که‌
درێژه
ئایا پزیشكه‌ ده‌روونیه‌كان شێتن؟
نوسینی: د. رِێدار محه‌مه‌د ئه‌مین

قسه‌یه‌كى باو له‌ناو كورده‌وارى هه‌یه‌ ده‌ڵیَت(عاله‌م شیَت بوو ده‌چیَته‌ ئۆمه‌ر مه‌ندان،ئه‌ى گه‌ر ئۆمه‌ر مه‌ندان شیَت بوو بۆ كویَ بچیَت؟)
مه‌رگی یه‌که‌م نیگا
- نوسینی: نه‌وزاد عه‌زیز

به‌ جیهانی‌ بوونی کۆمه‌ڵگاکان ، ده‌رکه‌وت و دیارده‌ی ده‌روونی و کۆمه‌ڵایه‌تی لێ‌که‌وتۆته‌وه‌ . گه‌ر تاسه‌رده‌مانێک عاشق بوون واده‌ی رێکه‌وت و شه‌یدابوونی یه‌که‌م بینین و یه‌که‌م نیگا بووبێت …  
خوگری منداڵ ولاوان به میدیاکان، مه‌ترسی‌یه فیزیکی و ده‌روونی‌یه‌کانی
د. شوان
(به‌شی یه‌که‌م)
په‌ره‌سه‌ندنی دیارده‌ی زیاتر کات به‌سه‌ربردن به‌رامبه‌ر میدیاکان مه‌ترسی خراپ‌به‌کارهێنانی زیاد ده‌کات
ده‌رباره‌ی بیرورا و ڕه‌فتاری سێکسی (به‌شی دووه‌م)
له‌ وڵاتانی پێشکه‌وتوودا و له‌ ڕێ‌ی دامه‌زراوه‌ حکومی و مه‌‌ده‌نی‌یه‌کانه‌وه‌ گه‌لێک میتۆدی فێرکاری و پڕۆگرامی جیاواز و فره‌چه‌شن هه‌ن سه‌باره‌ت به‌ ته‌ندروستی سێکس ، ‌ئامانجی ئه‌م چه‌شنه‌ پڕۆژانه
شوێن پێیه‌ک بۆ گرفتی که‌م ‌ئاگایی و لاساری ADHD
گرفتی که‌م ‌ئاگایی و لاساری (attention-deficit / hyperactivity disorder) به‌ربڵاوترین گرفتی ده‌روونی‌ منداڵ و لاوانه. رێژه‌ی تووشبوونی کوڕان 3ـ4 به قه‌د کچانه.
چاره‌سه‌ری نه‌خۆشی فێ به‌ کاره‌با (ECT)
چاره‌سه‌ری نه‌خۆشییه ده‌روونییه‌کان به لێدانی ته‌زووی ‌کاره‌با له مێشک و به‌هۆیه‌وه وروژاندنی فێ) هه‌ر له سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانیه‌وه تا ئێستاش جێی رای دژ و جیاوازه.
رۆشنبیری ده‌روونی - له‌نێوان پێداویستى و پشت گوێ خستندا
له‌م چه‌رخه‌ى ته‌كنۆلۆژیا و پیَشكه‌وتندا، ئه‌وه‌نده‌ى مرۆڤ تێنووى پشوویه‌كى رِۆح و حه‌سانه‌وه‌ی جه‌سته‌یه، له‌ هیچ ساتێكى تردا هه‌ستى به‌م تامه‌زرۆیه‌ نه‌كردووه، ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك له‌ به‌ر ئه‌وه‌یه
فرۆیده‌ نوێباوه‌كان
بیرۆكه‌ى ئه‌و كتێبه‌ (فرۆیده ‌نوێباوه‌كان ... هه‌وڵێك بۆ دۆزینه‌وه‌ى هه‌قیقه‌ت) : میَژوو تاهه‌تایه‌ سه‌ده‌ى بیسته‌م به‌بیردێنێته‌وه‌ وه‌ك سه‌ده‌یه‌ك گه‌وره‌گڕكانه ‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى تیا ته‌قیه‌وه‌ وسه‌ده‌ى ململانه‌
رێگرتن له له‌که‌دار کردنی نه‌خۆشه ده‌روونی‌یه‌کان
رێگرتن له ته‌شه‌نه‌کردنی نه‌خۆشیه ده‌روونی‌یه‌کان، له‌به‌ر به‌ربڵاوی وکاری به‌رچاو و گرنگی له‌سه‌ر ژیانی تاکه‌که‌س و کۆمه‌ڵ، ئه‌رکێکی گرنگی
مه‌ترسی به‌عه‌ره‌بکردنه‌وه‌ی باشووری کوردستان
ئه‌گه‌ر سه‌رنجێک بده‌ینه باری نه‌ته‌وه‌‌یی ئه‌مڕۆی باشووری کوردستان دوای ڕوخاندنی ڕژێمی داگیرکه‌ری عێراق، ده‌بینین له جاران زیاتر کۆچکردنی نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب
خودناسیی له‌ ریَگه‌ى له‌ده‌ستدانییه‌وه‌
(زن – Zen )) مه‌زه‌بیَكه‌ له‌ بوداییدا،(Zen)  واته‌ رامان (التأمل) مه‌به‌ست لێی ده‌ربازبوونه‌  له‌ ماده‌ و دابڕِان له‌ ده‌وروبه‌ر و پێوه‌ندیكردن به‌ سروشت  به‌جۆریك تاكه‌كه‌سی حه‌كیم خۆی
دڵه‌ڕاوکێی تاقیکردنه‌وه
دله‌ڕاوکێ‌ تاقیکردنه‌وه‌ به‌وه‌ پێناسه‌ده‌کرێ که‌ بارێکی هه‌ڵچوونی ده‌روونیه‌یه‌ و کار ده‌کاته‌ سه‌ر هاوسه‌نگی ده‌روونی و توانای خۆێندکار له‌ گێڕانه‌وه‌ی ماده‌کانی خۆێندن له‌ کاتی تاقیكردنه‌وه‌دا
خۆناسین و هوشیاری له کۆمه‌ڵگه‌ی دیموکراتیدا
دروستبوونی که‌سایه‌تی مرۆڤ، پرۆسه‌یه‌کی دیالکتیکی به‌رده‌وامه و هێزێکی هه‌ڵسوڕێنه‌ری کاریگه‌ره له‌ ژیانی مرۆڤدا.  ئه‌و هه‌ڵوێست و بۆچونانه‌ی که مرۆڤ ...
گرفتی خووگریی به‌ لاپه‌ڕه‌ و سایته‌ سێکسییه‌کانی ئینته‌رنێته‌وه‌
ژماره‌ و ئاماره‌کان ئه‌وه‌ نیشان ده‌ده‌ن که‌ سایته‌ رووت وسێکسییه‌کان له‌ ئینته‌رنێتدا بره‌ویان بردۆته‌وه‌ و خه‌ڵکی له هه‌موو جێگایه‌کی جیهاندا سه‌ردانیان ده‌که‌ن و
درۆ ... چۆن فێری ئه‌و هو‌نه‌ره‌ ده‌بین   ؟
مرۆڤ له‌ ته‌مه‌نی 3 تا 4 ساڵان فێری درۆ ده‌بێت. ئه‌و توانایه‌ش بۆ درۆکردن په‌یوه‌سته‌ به‌ ئاستی گه‌شه‌کردنی مێشکی منداڵه‌وه‌. جا بۆ ئه‌وه‌ی درۆ بکه‌ین پێویستمان به‌...
ئاینی مازداییسنی " زراده‌شتی " له‌ بواری سایكۆلۆژی" ده‌روونناسی " و ژیریدا
كاتێ که‌ ئاینی ئیسلام په‌یدا بوو ئاینی زراده‌شتی به‌ كفر، مه‌جووس و ئا‌ته‌ش په‌رست له‌ قه‌له‌م دا‌ به‌پێچه‌وانه‌ی جو، مه‌سیحی و سابئی، له‌ كاتیكدا خوداوه‌ندی زراده‌شت …
ئه‌ریك فرۆم بیرمه‌ندیَكی مرۆڤ دۆست
فرۆم ئاده‌میزاد به‌ بوونه‌وه‌ریَكی مه‌به‌ستداروبه‌به‌ها داده‌نیَت ئه‌و پیَی وایه‌ شكۆیی به‌شه‌ریه‌ت له‌ تیَگه‌یشتن وهۆشیاربوونه‌وه‌ی مرۆڤ دایه‌ به‌وه‌ى یه‌كه‌مجار له‌خودی خۆی بكۆڵته‌وه‌ و هه‌میشه‌ له‌
د‌ەرباره‌ی باوه‌ڕی و رەفتاری سێكسی
ئه‌م لێكۆڵینه‌وەیه‌ ، كورته‌ی ئه‌زموونی لێكۆڵه‌رە له‌گه‌ڵ 54 ستافی كاركردن له ژێر ناونیشانی (په‌روەردەی سێكسی) كه ‌له ‌چه‌ند شۆێنێكی جیاوازی كه‌ناری خۆرئاوا
وڕووژانی قووڵی مێشک؛ هیوایه‌کی نوێ به چاره‌سه‌ری خه‌مۆکی ده‌به‌خشێ
 ماوه‌یه‌ک دوای به‌ده‌ست‌هێنانی ده‌ره‌نجامی باش له چاره‌سه‌رکردنی هه‌ندێ نه‌خۆشی‌ ده‌مار (وه‌ک پارکینسۆن) به وڕووژانی قووڵی مێشک، ئه‌م شێوه چاره‌سه‌ری‌یه له بواری نه‌خۆشی‌یه ده‌روونی‌یه‌کانیش تاقیکرایه‌وه. ئێستاش چه‌ندین هه‌وڵ و لێکۆڵینه‌وه‌ی نوێ هه‌یه بۆ
ئایا ڕه‌نگه خوێناویه‌که‌ی ده‌سه‌ڵاتی پیاو و کوشتنی ژنان و کچان له سه‌ر جووتبوونه ؟؟
مێینه(ژنان و کچان) قوربانیی ئه‌و پێوه‌ر و داب نه‌ریته‌ن که نێر( پیاو) بنچینه‌ی بۆ داناون و ئاماده‌شه هه‌موو ڕێگه‌یه‌ک بگرێته به‌ر بۆ دۆگم کردنی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ ڕه‌هایه‌ی که هه‌یه‌تی.
میز به‌خۆدا کردن (التبول اللاارادي Enuresis )
گرفتی میز به‌خۆداکردن زۆر بڵاوه‌، رێژه‌ی له‌ 10% ی منداڵی بچووک ده‌گرێته‌وه‌، به‌ڵام له‌ سه‌رووی ته‌مه‌نی پێنج ساڵییه‌وه‌ به‌ نه‌خۆشی داده‌نرێت.
یه‌که‌مین کۆنفرا‌نسی زانستی نێونه‌ته‌وه‌یی له مه‌ڕ گرفتی که‌م ‌ئاگایی و لاساری
 رێکخراوی دانوب، که رێکخراوێکی لێکۆڵینه‌وه‌ی زانستی ده‌مارزانییه، ٣٩یه‌مین کۆنگره‌ی زانستی خۆی بۆ لێکۆڵینه‌وه له باره‌ی که‌م‌ئاگایی و لاساری له منداڵ و پێگه‌یشتووان ته‌رخان کرد.
    جی سپوت - ده‌روازه‌یه‌ک بۆ سێکس له‌ لای ئافره‌ت
    سێکس له‌لای ئافره‌ت چه‌شنی ئه‌شکه‌وته‌ داخرا و  پڕ گه‌وهه‌ر و نهێنی‌یه‌که‌یی عه‌لی بابایه‌ . گه‌رچی مه‌رجه‌ پزیشکایه‌تی بێلایه‌ن بێت . به‌ڵام به‌لایی من و له‌ هه‌ندێ کاتدا و به‌ تایبه‌تیش له‌ سیکسیێلۆژیدا  ،پزیشکایه‌تی  دووچاریی نێرایه‌تی هاتووه‌ و ئافره‌ت ده‌ڕوتێنێته‌وه‌ . ...
پرسی ماده‌ سڕکه‌ره‌کان !!
وه‌ک ده‌رکه‌وته‌یه‌کی نۆێی کۆمه‌ڵایه‌تی و دیارده‌یه‌کی ده‌روونیش ، ماده‌ سرکه‌ره‌کان ناوه‌ناوه‌ ده‌بێته‌ سه‌ردێڕیی هه‌واڵه‌کانی کوردستان  . ئه‌مه‌ یه‌که‌م جاره‌ له‌ پاش هه‌ڕه‌شه‌ سیاسی و ئابوورییه‌کان ...
© Copyright www.derun.org . 2007 . All rights reserved . Email: info@derun.org